Leidinggevenden denken soms dat ze professionals zeggenschap geven door ze volledig vrij te laten, maar dat is eigenlijk het tegenovergestelde van wat je moet doen.
‘Leidinggevenden denken soms dat ze professionals zeggenschap geven door ze volledig vrij te laten, maar dat is eigenlijk het tegenovergestelde van wat je moet doen,’ zegt Pauline van Dorssen, bijzonder lector bij Zuyd Hogeschool en senior consultant duurzame inzetbaarheid bij Loyalis.
‘Volledige autonomie geven betekent niet automatisch dat iemand ook autonoom handelt. Een professional floreert juist als de omgeving actief ondersteunend is en als je je eigen competenties optimaal kunt benutten. Als leidinggevende heb je daar veel invloed op.’
𝗘𝗺𝗽𝗼𝘄𝗲𝗿𝗲𝗻 𝗶𝗻 𝗽𝗹𝗮𝗮𝘁𝘀 𝘃𝗮𝗻 𝗹𝗼𝘀𝗹𝗮𝘁𝗲𝗻
‘Leidinggevenden die medewerkers ruimte geven voor het ontwikkelen van hun talenten en die hen aanmoedigen om deze te benutten in het werk, zullen impliciet ruimte geven aan zeggenschap. Blijf daarom als leidinggevende in dialoog met je medewerkers. Wat drijft ze? Waar krijgen ze energie van? Wat vinden ze belangrijk in hun werk?
Maak concreet waar ze ruimte hebben om iets op te pakken, en laat weten dat het oké is om fouten te maken. En kun jij ze niet direct helpen? Verwijs ze dan door naar iemand die dat wel kan. Het gaat erom dat mensen voelen: mijn leidinggevende staat achter me en steunt mij in mijn ontwikkeling.’
𝗕𝗲𝘁𝗿𝗲𝗸 𝗱𝗲 𝗽𝗿𝗼𝗳𝗲𝘀𝘀𝗶𝗼𝗻𝗮𝗹
‘Toch laten veel leidinggevenden hun teamleden nog te veel los, bijvoorbeeld omdat zij heel grote teams hebben en weinig tijd beschikbaar hebben voor medewerkers. Dat geeft ruimte aan teams voor eigen initiatief, maar ook onzekerheid. Professionals moeten het dan zelf uitzoeken. Het kan helpen om ook het team nadrukkelijk te betrekken in het geven van steun aan elkaar. Door het herkennen en benutten van elkaars talenten en het samen ontwikkelen van zeggenschap wordt het team als geheel sterker.’
‘In plaats van loslaten moet je dus empoweren. Door er concreet te zijn voor je mensen, creëer je vertrouwen. In jou als leidinggevende, maar ook in henzelf als professional.’
𝗩𝗲𝗶𝗹𝗶𝗴𝗵𝗲𝗶𝗱 𝗶𝗻 𝗷𝗲 𝘁𝗲𝗮𝗺
Als leidinggevenden dit goed doen, werkt het door in het hele team. ‘Wanneer iedereen zich veilig voelt om zich uit te spreken, ontstaat er ruimte om samen verantwoordelijkheid te nemen,’ zegt Pauline. ‘Om voorstellen te doen, nieuwe projecten te starten, hulp te vragen als iets niet lukt. In een team waar veiligheid vanzelfsprekend is, kunnen mensen echt leiderschap nemen.’
‘Als dit normaal gedrag wordt in een organisatie, krijg je een olievlek van positief leiderschap en zie je mensen floreren. En dat is één van de belangrijkste randvoorwaarden voor zeggenschap.’
Meer lezen
De ervaring van Hilde
Als de structuren en randvoorwaarden voor zeggenschap niet goed zijn, dan pakken alleen mondige, assertieve verpleegkundigen zeggenschap. Dat zorgt voor ongelijkheid.